Costa Rica Duurzaam

Om te begrijpen wat het concept duurzaam in Costa Rica betekent, is een beetje kennis van het land een vereiste. Klimaat, topografie, geografie, bevolking en ontwikkeling spelen hierin een belangrijke rol. Bijvoorbeeld de aanpak van de vervuiling door wegwerp plastic. Dit is in Costa Rica lastiger dan in een land zonder rivieren, oceanen of hevige regenval. Tijdens de regenperiode spoelt in Costa Rica het zwerfafval vanuit de steden en dorpen naar de rivieren en vanuit de rivieren naar de oceanen.

Wat voor land is Costa Rica?

Costa Rica is een tropisch land. Het ligt dichtbij de evenaar waardoor het een overweldigende natuur heeft. Costa Rica ligt tussen de Stille en Atlantische oceaan in. Het landschap is uitermate divers, het bestaat uit regenwouden, bergen, vlaktes, vulkanen, deltas, mangroves, rivieren en
stranden. Ook heeft het een enorme diversiteit aan dieren en planten. En dit alles op een oppervlakte dat iets groter is dan Nederland.

  • Het land is populair door haar natuurpracht en haar inzet om dit te behouden.
  • Het land kondigde aan tegen 2021 het eerste klimaatneutrale land van de wereld te zijn.
  • Ruim 30% van het land is beschermd natuurgebied.
  • Het is nu al één van de landen dat voorop loopt in het gebruik van hernieuwbare energiebronnen.
  • Elektriciteit is groen; 70% wordt opgewekt door waterkrachtcentrales en het overige door wind en geothermische bronnen.
  • Opvallend detail; Costa Rica draaide in 2017 maar liefst 300 dagen volledig op duurzame stroom.
  • Het land profiteert van de populariteit van deze duurzame koers. Toerisme is nu de eerste bron van inkomsten voor de bevolking.
  • Het bewustzijn van de vervuiling die plastic wegwerpartikelen met zich meebrengt is ook sterk toegenomen. Het land wil vóór 2022 af zijn van wegwerpflesjes en andere plastic producten die eenmalig gebruikt worden.

 

De duurzame ontwikkelingen zijn allemaal heel positief. Maar helaas heeft duurzaam ook een ander gezicht in Costa Rica:

Landbouw
Begin jaren 1980 was Costa Rica één van de landen waar de grootste kap van regenwoud ter wereld plaats vond. Het landbouw- en veeteeltbeleid was toen gericht op economische groei. Het kappen van (oer)bossen, om ruimte te maken voor landbouw, was destijds heel normaal. Een stuk grond was meer waard zonder bos. De grootste vijand van de natuur, niet alleen door het verwoesten van regenwoud maar ook door het gebruik van chemicaliën, waren en zijn nog steeds de plantages. In de jaren 50 de bananen plantages van het gigantische Amerikaanse concern United Fruit Company (Chiquita). Costa Rica werd één van de eerste bananenexporteurs ter wereld. Later volgden de palmoliebedrijven en de nu zijn de ananas plantages.

De ananas die je eet tijdens het ontbijt in het hotel, maar die ook met containers vol naar Amerika en Europa wordt verscheept, brengt de natuur veel schade toe. Costa Rica is de grootste ananasexporteur ter wereld. Uiteraard draait het in de ananasteelt en -export om geld. Er is bij de ananaskwekers weinig in interesse in duurzaam verbouwen omdat dit hun winstgevendheid in gevaar brengt. Zo worden er in Costa Rica bestrijdingsmiddelen gebruikt die in Europa verboden zijn, omdat ze zeer schadelijk zijn voor mens en dier.

Internationaal wordt de vraag naar duurzaam geteelde landbouwproducten groter. Certificering van landbouwproducten als bananen door bijvoorbeeld de Rainforest Alliance is een goede stap in de richting. Al vindt er vanuit de overheid nog te weinig controle of toezicht plaats in de plantages. Vandaag de dag gebruikt slecht 15% van de landbouw biologische bestrijdingsmiddelen.

Maar er is ook goed nieuws; het oppervlakte van de bossen is sinds eind jaren 80 gegroeid. Dankzij de internationale subsidies voor het terugdringen van C02 door het behouden van het regenwoud, het regeringsbeleid aanzake natuureservaten en het ecotoerisme.

Duurzaam toerisme

Sinds medio jaren 80 is Costa Rica een groene koers gaan varen met de natuur voorop. Dit kwam met name door het besef dat toerisme een enorme bron van inkomsten is en door buitenlandse subsidies om het regenwoud te beschermen. Costa Rica is als eco-bestemming nog steeds aan het groeien. Er reizen steeds meer natuurliefhebbers naar het land met als doel de ware eco-vakantie te beleven. Dagelijks starten er nieuwe projecten met natuurbescherming als uitgangspunt en de eco-infrastructuur groeit, met name de eco-lodges en touroperators, die weten dat de natuur geld waard is. Steeds vaker zijn certificaten vereist om actief te zijn in de toerismebranch. Officieel moeten touroperators beschikken over een certificaat en gidsen een diploma in toerisme en natuur hebben om tours te kunnen bieden. Termen als eco, milieubewust en recyclen zul je in Costa Rica vaak tegenkomen want bedrijven willen meevaren op de duurzame aanpak.

De keerzijde van duurzame toerisme

Iedereen weet dat de term eco veel toeristen naar Costa Rica trekt, maar het gebruik van het woord is soms misleidend. Je vindt overal eco-accommodaties, maar ze zijn niet allemaal milieuvriendelijk. De regeringinstantie heeft weinig middelen om het certificaat voor duurzaam
toerisme te controleren bij hotels en touroperators en geen personeel om de inspecties te verrichten. Het certificaat dat meet hoe duurzaam hotels zijn is misschien niet zo objectief als het zou moeten zijn. Soms hebben de hoteleigenaren en personeel onvoldoende verstand van de natuur en kennen niet de impact van hun hotel op het milieu.

Sommige hotels behalen in werkelijkheid goede resultaten als het om milieuvriendelijkheid gaat, maar krijgen een niet zo goede waardering bij het certificeren. Andere accommodaties krijgen een goede certificering, terwijl de hoge score niet terug te zien is in de activiteiten van het hotel. Wij kennen een aantal hotels die heel hoog scoren op duurzaamheid, maar wel 200 kamers met zeer grote ramen hebben waar vogels zich dagelijks op doodvliegen. Er zijn hotels die milieubelastende activiteiten bieden als quadrijden en toch in hun certificaat een aantal sterren scoren, zelf 5, de hoogste. Of denk aan ‘sportfishing’. Deze activiteit wordt bij veel hotels aan de kust aangeboden. Grote vissen worden langdurig mishandeld en in de meeste gevallen sterven ze aan kapotte ingewanden of de stress. Mishandeling van dieren is strafbaar in Costa Rica maar voor het toerisme lijken soms andere ongeschreven regels te gelden.

Helaas worden een groot deel van de toeristen, met name die in een grote groep reizen, niet of nauwelijks geinformeerd over duurzaamheid. Voorbeelden zijn de zeeschildpaddentours in Tortuguero, de nachttours in Monteverde en de wildlife tours in Manuel Antonio. Plekken in het
land waar de natuur ‘overbelast’ is en waar toeristen uiteindelijk ook niet kunnen genieten van de natuur.

Into Nature biedt activiteiten die beter passen bij de bewuste reiziger en waar duurzaamheid voorop staat. Activiteiten die authentieker, leuker en bijzonderder zijn, worden gekozen aan de hand van het echt duurzame principe. Hiermee onderscheidt Into Nature zich van andere reisbureaus/reisagenten, en wil graag haar bijdrage leveren aan het creëren van bewustzijn en de reiziger zo volledig mogelijk informeren.

Duurzame afvalverwerking

Vóór 2022 wil Costa Rica af van al het wegwerpplastic. Dit op zich is al een bijzonder doel. Er wordt veel gesproken over het gebruik en de impact van plastic. Mensen worden zich er steeds meer bewust van. Het dorp Uvita, naast nationaal park Marino Ballena, heeft een initiatief gestart in supermarkten en winkels om het gebruik van plastic tegen te gaan. Bijvoorbeeld door het verschaffen van biologisch afbreekbare tasjes. Met het uitbannen van wegwerpplastic verwacht Costa Rica een milieuprobleem aan te pakken. Een grote uitdaging is nog om de afvalinfrastructuur en -verwerking te verbeteren. Nu komt nog 20 procent van het afval uiteindelijk in het milieu terecht, bijvoorbeeld in de Río Tárcoles, een rivier die vanuit de hoofdstad naar de Pacifische Oceaan stroomt.

Wat kun jij, als reiziger, zelf bijdragen aan duurzaamheid in Costa Rica?

Bekijk hier waar je rekening mee kunt houden als je duurzaam wilt gaan reizen. Beperking van het gebruik van plastic en hergebruik van materialen is ook voor de toerismebranche een belangrijk onderwerp. Toeristen kunnen ook bijdragen aan duurzaamheid in Costa Rica en het terugdringen van milieuvervuiling. Niet alleen door zelf minder afval te produceren, maar ook door te kiezen voor een verblijf in accommodaties die slim met afval omgaan.

Maak een duurzaam keuze
De keuze van reisorganisator is hier al een zeer belangrijk onderdeel van. Als je een reis wilt boeken via een organisatie kies er dan voor één die kleinschalig, zelfstandig en ook in de praktijk duurzaam werkt. Veel organisaties bieden een duurzame reis maar boeken alles via derde partijen in Costa Rica. De grote reisaanbieders in Costa Rica laten mooie websites maken en betalen dik voor promotie. Ze vallen op als je op internet naar reispakketten zoekt. De buitenlandse reisorganisaties boeken vaak dergelijke pakketten bij zo’n grote reisaanbieder in Costa Rica zonder zich af te vragen hoe het daadwerkelijk zit met duurzaamheid. Daarom zul je veel reizen tegenkomen die met groepen van 15 of meer personen de natuur ingaan, zonder zich bewust te zijn van de impact. Het mag duidelijk zijn dat het massatoerisme erg schadelijk is voor de kwetsbare ecosystemen in een klein land als Costa Rica.

 

Het Into Nature Team